RENESANSA
Renesansa je kulturno-istorijski pojam koji je najpre označavao doba od 1350. do 16 veka kao period u kome je došlo do ponovnog interesovanja za klasilnu antiku i procvata umetnosti, da bi se zatim ovim pojmom označavalo kulturno stanje prelaznog doba od srednjeg veka do novog doba, naročito u Italiji.
Pojam renesansa je u uzajamnom odnosu sa pojmom humanizam. Humanizam se odnosio na naučno-duhovni sadržaj ovog razdoblja, a renesansa na celokupnu kulturu tog vremena.U XV i XVI veku likovna umetnost stice veću samostalnost u odnosu na crkvu, jer plemićke porodice i bogati građani naručuju palate, statue i slike kojima žele da naglase sopstvenu moć i značaj. Stoga se menja i sadržaj umetničkih dela, koja više nemaju isključivo religiozni karakter. Vajari, slikari i arhitekte se više ne smatraju zanatlijama, već istinskim umetnicima, koji su odlikuju prepoznatljivom stvaralačkom individualnošću. U istom periodu velika geografska otkrića i zamah tehnike, trgovine i privrede vraćaju ljudima veru u nauku, razum i iskustvena saznanja. S otkrivanjem perspektive, prikazivanje prostora stiče novu, veoma snažnu izražajnost. Obnavlja se zanimanje za ljudsku figuru, istražuju se u klasičnoj tradiciji antičke prošlosti modeli koji se odlikuju skladom i lepotom. Ovaj ogromni pokret(kulturni, politički, umetnički) nazvan je renesansa(ponovno rađanje), da bi se naglasio značaj raskida sa srednjovekovnim periodom. Središte pokreta bilo je u Italiji. Uzevši kao uzor Firencu, u kojoj se imućna porodica Mediči utrkivala obnavljajući grad veličanstvenim palatama i crkvama, plemićke porodice Montefeltri u Urbinu, Sforca i Viskonti u Milanu, Gonzaga u Mantovi i Este u Ferari, postale su veliki pokrovitelji umetnosti. Nešto kasnije će i papa dati veliku podršku umetničkom stvaralaštvu pozivajući u Rim najčuvenije umetnike. Umetnička dela ostvarena u periodu renesanse pripadaju redu najznačajnijih ostvarenja evropske umetnosti uopšte. Umetnici se udaljavaju od gotskog slikarstva novim jezikom formi oblikovanih korišćenjem efekta svetlo-tamno. Posmatraju stvarnost, ali ne ulepšavaju figure, več ih čine u većoj meri ljudskim, odevaju ih u jednostavnu odeću, ulivanjem dostojanstva ne lepote. Ozbiljnost pokreta i jednostavnost koja ne pribegava nepotrebnom ukrašavanju, saopštavaju duboku pobožnost i veličaju vrednosti čoveka kao jedinke odgovorne i za sopstvenu propast i za sopstveno spasenje. Srednjovekovni umetnici su prostor oko figura prikazivali oslanjajući se na sopstvenu intuiciju, zapravo su ga poništavali, jer je božanski lik bivao smešten u prostor koji nije ovozemaljski, već duhovni i rajski. Racionalnost renesansnog čoveka osvojila je i prostor verskog postavljajući božanstva, svece i anđele u stvarni prostor. Centralna perspektiva bila je najčešće korišćena, jer je omogućavala simetrično predstavljanje prostora, kao i jasan pogled na prostor u prvom planu, onom koji je posmatraču najbliži.
Umetnički duh renesanse širi se u prvoj četvrtini XV. veka Italijom i dalje preko Alpa, Evropom. Propašću velikog broja italijanskih dvorova početkom XVI. veka, Rim postaje centar zanimanja velikog broja umetnika. Crkva znatno više nego u prošlosti potvrđuje ulogu "narodne učiteljice", a crkvena zdanja obogaćena su mnoštvom umetničkih dela religioznog karaktera.
Rana renesansa je prvo umetničko razdoblje renesanse koja traje kroz ceo XV vek. Italija je odigrala vodeću ulogu u razvijanju renesanse i to prvenstveno grad Firenca, a zatim i Padova, Rim, Venecija...Društveno uređenje je ličilo onom u antičkoj Grčkoj, bilo je puno gradova-država koje su se utrkivale i ratovale jedna protiv druge. Ti gradovi-države razvijali su manufakturnu proizvodnju, trgovinu, geografska otkrića, štampu i nauku.
Visoka renesansa je kasna faza renesanse koja se odvija do prve polovine XVI veka. Tokom XVI veka renesansa u Firenci nastavlja produkciju velikih umetnika, centar italijanske umetnosti postao je Rim, gde su ambiciozne pape Lav X i Julije II slavili grad slaveći sebe. U vreme kad se izrazito poštovao subjektivizam i individualizam svakog umetnika, toliko da se stvarao kult genija, umetnici su želeli da se izražavaju posebno i da pri tom ostavljaju poseban utisak na posmatrača dela. To je vreme kada je vladala ideja genijalnog umetnika, pojedinca nadahnutog od boga, koji je bio uspešan u različitim vrstama umetnosti-univerzalni čovek. Visoku renesansu, po mnogima, personifikuju, tri najveća umetnika svih vremena - Leonardo da Vinči, Mikelanđelo Buonaroti i Rafael.
Mikelanđelo
Stvaranje Adama
Mikelanđelo
Leonardo da Vinči
Tajna večera
Приказивање постова са ознаком "Triptih" Boš. Прикажи све постове
Приказивање постова са ознаком "Triptih" Boš. Прикажи све постове
понедељак, 28. април 2008.
Пријавите се на:
Постови (Atom)
